Yaşam Beklentisi — Dünya ve Ülkeler
Yaşam beklentisi, bir toplumun sağlık düzeyini özetleyen en yaygın göstergedir. Dünya ortalaması 1960'ta 50,9 yılken 2024 yılında 73,5 yıla çıktı: 64 yılda yaklaşık 22,6 yıl kazanıldı. Bu kazanımın büyük bölümü; aşılama, temiz su, antibiyotik ve anne–çocuk sağlığı hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla bebek ve çocuk ölümlerinin azalmasından geldi.
Türkiye aynı dönemde daha hızlı ilerledi: 50,8 yıldan 77,4 yıla çıkarak 26,6 yıl kazandı ve 1978 yılından itibaren dünya ortalamasının üzerinde kaldı. Bugün Türkiye, dünya ortalamasının 3,9 yıl üzerindedir. Aşağıdaki tablo 57 ülkenin doğuşta beklenen yaşam süresini azalan sırayla listeler; Türkiye bu listede 34. sıradadır.
Öne Çıkanlar
- Dünya ortalaması 1960–2024 arasında 50,9 yıldan 73,5 yıla çıkmıştır; kazanım 22,6 yıldır.
- Türkiye 50,8 yıldan 77,4 yıla yükselerek 26,6 yıl kazandı — dünya ortalamasının kazanımından 4,0 yıl fazla.
- Serinin son gerilemesi 2020 ve 2021 yıllarında yaşandı: dünya ortalaması 72,9 yıldan 71,2 yıla, yani 1,7 yıl geriledi; 2022 yılında gerileme öncesi düzey yeniden aşıldı.
- Tablonun zirvesinde 84,4 yılla İsviçre, sonunda 54,6 yılla Nijerya yer alır; iki ülke arasındaki fark 29,8 yıldır.
- Tablodaki 57 ülkenin 47 tanesi dünya ortalamasının üzerindedir; Türkiye 77,4 yıl ile 34. sıradadır.
- Yaşam Beklentisi verisi 1960–2024 dönemini kapsar; son değer 73,50 yıl (2024).
- Dönem başına göre değişim +%44,4 (50,90 → 73,50).
- En yüksek değer 73,50 yıl (2024), en düşük değer 50,90 yıl (1960). Son dönem eğilimi: artış.
Veri Tablosu
| Dönem | Dünya ortalaması (yıl) | Türkiye (yıl) |
|---|---|---|
| 1960 | 50,9 | 50,8 |
| 1961 | 52,8 | 51,6 |
| 1962 | 55,3 | 52,3 |
| 1963 | 55,7 | 53,1 |
| 1964 | 56,1 | 53,6 |
| 1965 | 55,9 | 54,1 |
| 1966 | 56,4 | 54,6 |
| 1967 | 56,9 | 55,2 |
| 1968 | 57,3 | 55,6 |
| 1969 | 57,7 | 56,2 |
| 1970 | 57,9 | 56,7 |
| 1971 | 58 | 57,2 |
| 1972 | 58,8 | 58 |
| 1973 | 59,3 | 58,5 |
| 1974 | 59,7 | 59 |
| Ülke | Yaşam Beklentisi (yıl) | Dünya Ortalamasına Fark (yıl) | Veri Yılı |
|---|---|---|---|
| İsviçre | 84,4 | +10,9 | 2024 |
| İsveç | 84,1 | +10,6 | 2024 |
| Japonya | 84,0 | +10,5 | 2024 |
| İtalya | 84,0 | +10,5 | 2024 |
| İspanya | 83,9 | +10,4 | 2024 |
| Güney Kore | 83,6 | +10,1 | 2024 |
| İsrail | 83,2 | +9,7 | 2024 |
| Norveç | 83,2 | +9,7 | 2024 |
| Birleşik Arap Emirlikleri | 83,1 | +9,6 | 2024 |
| Avustralya | 83,1 | +9,6 | 2024 |
| Fransa | 83,0 | +9,5 | 2024 |
| Katar | 82,5 | +9,0 | 2024 |
| Portekiz | 82,4 | +8,9 | 2024 |
| Finlandiya | 82,3 | +8,8 | 2024 |
| Belçika | 82,3 | +8,8 | 2024 |
| Danimarka | 82,3 | +8,8 | 2024 |
| Kanada | 82,1 | +8,6 | 2024 |
| Yeni Zelanda | 82,0 | +8,5 | 2024 |
| Avusturya | 82,0 | +8,5 | 2024 |
| Hollanda | 82,0 | +8,5 | 2024 |
Metodoloji ve Notlar
Doğuşta beklenen yaşam süresi, bir yılda gözlenen yaşa özgü ölüm hızlarının yaşam boyu değişmeyeceği varsayımıyla, o yıl doğan bir bebeğin ortalama kaç yıl yaşayacağını gösteren hayat tablosu göstergesidir. Dünya değeri, ülke değerlerinin nüfusa göre ağırlıklı ortalamasıdır ve Dünya Bankası tarafından Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü ile ulusal nüfus kayıt sistemlerinin verileri birleştirilerek hesaplanır. Bu sayfadaki dünya, Türkiye ve ülke değerleri her derleme öncesinde aynı göstergeden (SP.DYN.LE00.IN) Dünya Bankası açık veri servisinden yeniden indirilir; elle girilmiş sayı yoktur. Ülke tablosu her ülkenin en güncel değerini kullandığı için veri yılı ülkeden ülkeye farklılaşabilir; bu yıl tabloda ayrı bir sütunda gösterilir. Grafikteki iki seri ortak yıllar üzerinden çizilir ve değerler tek ondalığa yuvarlanır.
- Doğuşta beklenen yaşam süresi, o yılın ölüm hızlarının sabit kalacağı varsayımına dayanan bir tahmindir; belirli bir kuşağın gerçekleşen ömrü değildir.
- Ortalama, bebek ölümlerinden güçlü biçimde etkilenir; bebek ölümlerinin yüksek olduğu ülkelerde yetişkinliğe ulaşanların beklenen ömrü ortalamanın belirgin şekilde üzerindedir.
- Tablodaki tüm ülkeler için en güncel veri yılı 2024'tür. Kaynak ülke bazında farklı yıllarda güncellendiği için bu yıl sütunda ayrıca gösterilir.
- Tablo, otomatik çekim kapsamındaki 57 ülkeyi kapsar; dünyanın tüm ülkelerini içermez.
- Grafikteki değerler tek ondalığa yuvarlanmıştır; kaynaktaki ham değerler daha fazla basamak taşır, bu nedenle çok küçük farklar yuvarlama sonrası eşitlenmiş görünebilir.
- Dünya, Türkiye ve ülke serileri her derleme öncesinde Dünya Bankası'ndan yeniden çekilir. Bu sayfadaki veriler 2026-08-26 tarihinde çekilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Yaşam beklentisi nasıl hesaplanır?
Yaşam beklentisi en yüksek ülkeler hangileri?
Türkiye'de yaşam beklentisi kaç yıl?
Kadınlar erkeklerden daha uzun mu yaşıyor?
Covid-19 salgını yaşam beklentisini ne kadar düşürdü?
Yaşam beklentisi neden ülkeden ülkeye bu kadar farklı?
İlgili Hesaplama Araçları
Bu verilerle kendi hesaplamanızı yapmak için aşağıdaki ücretsiz araçları kullanabilirsiniz.
Yüzde Hesaplama
Bir sayının yüzdesini alın, bir sayının başka sayıya oranını bulun veya iki değer arasındaki…
Ortalama Hesaplama
Sayılarınızı yapıştırın; aritmetik, geometrik ve harmonik ortalama, medyan ve toplam anında…
Korelasyon Hesaplama
X ve Y verilerinizi yapıştırın; Pearson r, Spearman rho, p değeri ve APA formatında hazır rapor…