Borç Kapatma Planı Hesaplama
Birden fazla borcunuz varsa (kredi kartı, ihtiyaç kredisi, taksit gibi) iki soru kritiktir: hangi borcu önce kapatmalı ve tüm borçlar kaç ayda biter? İki yaygın strateji vardır. Çığ (avalanche) yönteminde bütçenin asgari ödemelerden artan kısmı en yüksek faizli borca yoğunlaştırılır; matematiksel olarak en az toplam faizi bu yöntem ödetir. Kartopu (snowball) yönteminde ise önce en küçük bakiyeli borç kapatılır; erken kazanılan 'bitirdim' hissi motivasyonu güçlü tutar.
Bu araç, en fazla üç borcunuzu ve aylık toplam ödeme bütçenizi alır; her ay faiz işletip asgari ödemeleri dağıtarak seçtiğiniz stratejiyi ay ay simüle eder. Sonuçta toplam kapanma süresini, ödeyeceğiniz toplam faizi ve borçların kapanma sırasını görürsünüz — iki stratejinin faiz farkı da yorumda karşılaştırılır.
Kredi Kartı Asgari Ödeme Oranları ve Faiz Kuralları
Borç kapatma planında asgari ödeme alanına ne yazacağınızı belirleyen oranlar BDDK düzenlemesiyle sabittir; faiz oranları ise TCMB tarafından ilan edilir. Aşağıdaki tablo, plan kurarken bilmeniz gereken yasal çerçeveyi özetler.
- Asgari ödeme oranı (limit 50.000 ₺ ve altı)
- %20
- Dönem borcunun en az bu kısmı son ödeme tarihine kadar ödenmelidir
- Asgari ödeme oranı (limit 50.000 ₺ üzeri)
- %40
- Yüksek limitli kartlarda asgari tutar daha yüksek belirlenir
- Yeni açılan kredi kartı hesapları
- %40
- Kullanım başlangıcından itibaren bir yıl boyunca asgari oran dönem borcunun %40'ından az olamaz
- Akdi ve gecikme faizi
- TCMB ilan eder
- Kredi kartı azami akdi faiz ve gecikme faizi oranları TCMB tarafından belirlenir ve dönemsel olarak güncellenir; kartınızın güncel oranı ekstrenizde yazar
- Gecikme faizi ne zaman işler?
- Asgari ödenmezse
- Asgari tutar son ödeme tarihine kadar ödenmezse ödenmeyen kısma akdi faiz yerine daha yüksek olan gecikme faizi uygulanır; bu araç gecikme faizini hesaba katmaz
Formül
Her ay: Bakiye = Bakiye + (Bakiye × Aylık Faiz ÷ 100) − Ödeme Önce her borcun asgari ödemesi yapılır Çığ: bütçe fazlası en yüksek faizli borca gider Kartopu: bütçe fazlası en küçük bakiyeli borca gider Bir borç kapanınca ona giden ödeme sıradaki borca eklenir
Bütçe fazlasını tüm borçlara eşit dağıtmak yaygın ama verimsiz bir yaklaşımdır: toplam faizi en aza indiren yöntem, fazlanın tamamını çığ sırasındaki (en yüksek faizli) borca yoğunlaştırmaktır. Bütçe asgari ödemelerin ve aylık işleyen faizin toplamını karşılamıyorsa borç hiç kapanmaz.
Nasıl Hesaplanır?
- Her borcunuz için bakiyeyi, aylık faiz oranını ve asgari ödemeyi girin (2. ve 3. borç opsiyoneldir).
- Aylık toplam ödeme bütçenizi yazın — asgari ödemelerin toplamından büyük olmalıdır.
- Strateji seçin: en az faiz için çığ, hızlı motivasyon için kartopu.
- Sonuçta kapanma süresini, toplam faizi ve kapatma sırasını görün.
- Yorumdaki karşılaştırmayla iki stratejinin faiz farkını değerlendirin.
Örnek Hesaplamalar
Üç borç, çığ stratejisi
30.000 ₺ (%3,5), 20.000 ₺ (%2,5) ve 10.000 ₺ (%1,8) olmak üzere toplam 60.000 ₺ borç, aylık 6.000 ₺ bütçeyle çığ stratejisinde 12 ayda (1 yıl) kapanır; toplam faiz 10.756,79 ₺, kapatma sırası 1. borç → 2. borç → 3. borç olur. Aynı bütçeyle kartopu 13 ay sürer ve 13.150,96 ₺ faiz ödetirdi.
Borçların kapanma süresi: 12 ay (1 yıl) · Ödenecek toplam faiz: 10.756,79 ₺ · Toplam ödeme (anapara + faiz): 70.756,79 ₺
İki borç, kartopu stratejisi
15.000 ₺ (%4) ve 5.000 ₺ (%2) borç, aylık 3.000 ₺ bütçeyle kartopu stratejisinde 8 ayda kapanır; önce küçük olan 2. borç biter (sıra: 2. borç → 1. borç) ve toplam 3.509,00 ₺ faiz ödenir. Çığ stratejisi aynı 8 ayda 2.941,59 ₺ faizle, yani 567,40 ₺ daha ucuza kapatırdı.
Borçların kapanma süresi: 8 ay · Ödenecek toplam faiz: 3.509,00 ₺ · Toplam ödeme (anapara + faiz): 23.509,00 ₺
Tek kredi kartı borcu
40.000 ₺ kredi kartı borcu (%3,75 aylık faiz, 8.000 ₺ asgari ödeme) aylık 10.000 ₺ ödemeyle 5 ayda kapanır; toplam 4.190,71 ₺ faizle birlikte 44.190,71 ₺ ödenmiş olur. Yalnızca asgariyi ödemek yerine bütçeyi sabitlemek kapanışı belirgin şekilde hızlandırır.
Borçların kapanma süresi: 5 ay · Ödenecek toplam faiz: 4.190,71 ₺ · Toplam ödeme (anapara + faiz): 44.190,71 ₺