Enflasyon Hesaplama
Enflasyon, fiyatlar genel düzeyinin sürekli artması ve paranın alım gücünün buna bağlı olarak azalmasıdır. Yıllık %40 enflasyonda bugün 100 ₺'ye aldığınız sepet bir yıl sonra 140 ₺ olur; elinizdeki 100 ₺ ise aynı sepetin ancak bir kısmını karşılar. Bileşik etki nedeniyle kayıp yıllar içinde katlanarak büyür.
Bu araç iki modda çalışır: birinci modda bir tutarın belirli bir yıllık enflasyon oranıyla kaç yıl sonra kaç liraya eşdeğer olacağını, bugünkü alım gücünün ne kadar kalacağını ve kümülatif enflasyonu hesaplar; yıllara göre alım gücü grafiğiyle erimeyi görselleştirir. İkinci modda iki TÜFE endeks değerinden dönemin enflasyon oranını bulur.
Türkiye'de Son Yılların Enflasyon Oranları
Hesaplamada kullanacağınız oranı seçerken TÜİK'in açıkladığı yıl sonu TÜFE değişimleri referans alınabilir. Aşağıdaki değerler, her yılın Aralık ayı itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık enflasyon oranıdır.
- 2025 yıllık enflasyon
- %30,89
- Aralık 2025 itibarıyla yıllık TÜFE değişimi; dezenflasyon süreciyle oran iki yılda yaklaşık 34 puan geriledi
- 2024 yıllık enflasyon
- %44,38
- 2023 zirvesinin ardından düşüşün başladığı yıl
- 2023 yıllık enflasyon
- %64,77
- 2005'ten bu yana kaydedilen en yüksek yıl sonu oranı
- 2022 yıllık enflasyon
- %64,27
- Üç yıl üst üste %35'in üzerinde seyreden dönemin ikinci yılı
- 2022–2025 kümülatif enflasyon
- %412,2
- Dört yılın oranı bileşik uygulandığında fiyatlar yaklaşık 5,1 katına çıktı: 2021 sonunda 100 ₺ olan sepet 2025 sonunda 512 ₺ oldu
Formül
Katsayı = (1 + Yıllık Oran / 100)^Yıl Gelecekteki Eşdeğer = Tutar × Katsayı Alım Gücü = Tutar / Katsayı Kümülatif Enflasyon = (Katsayı − 1) × 100 Endeksten Oran = ((Yeni Endeks − Eski Endeks) / Eski Endeks) × 100
Yıllık oranları toplamak yanlıştır: %40 enflasyonlu 3 yılın kümülatifi %120 değil, 1,40³ − 1 = %174,4'tür. Enflasyon bileşik işler — her yılın artışı bir önceki yılın fiyatları üzerine biner.
Nasıl Hesaplanır?
- Hesaplama türünü seçin: enflasyonun tutara etkisi mi, endeksten oran hesabı mı?
- Etki modunda bugünkü tutarı, beklenen yıllık enflasyon oranını ve yıl sayısını girin.
- Endeks modunda dönem başı ve dönem sonu TÜFE endeks değerlerini girin (TÜİK tablosundan).
- Sonuç bölümünde eşdeğer tutarı, alım gücünü ve kümülatif enflasyonu inceleyin.
- Grafik ve tabloda alım gücünün yıl yıl nasıl eridiğini görün.
Örnek Hesaplamalar
3 yılda %40 enflasyonun etkisi
Yıllık %40 enflasyonla bugünkü 100.000 ₺'nin 3 yıl sonraki eşdeğeri 274.400,00 ₺'dir. Para nominal kalırsa alım gücü 36.443,15 ₺'ye iner; kümülatif enflasyon %174,40 olur.
3 yıl sonraki eşdeğer tutar: 274.400,00 ₺ · 100.000,00 ₺'nin 3 yıl sonraki alım gücü: 36.443,15 ₺ · Kümülatif enflasyon: %174,40
5 yıl %25 ile birikimin erimesi
Yıllık %25 enflasyonda 10.000 ₺'nin 5 yıl sonraki eşdeğeri 30.517,58 ₺, yastık altında kalan 10.000 ₺'nin alım gücü ise 3.276,80 ₺ olur. Kümülatif enflasyon %205,18'dir — beş yılın toplamı olan %125'in çok üzerinde.
5 yıl sonraki eşdeğer tutar: 30.517,58 ₺ · 10.000,00 ₺'nin 5 yıl sonraki alım gücü: 3.276,80 ₺ · Kümülatif enflasyon: %205,18
TÜFE endeksinden yıllık oran
TÜFE endeksi bir yılda 2.000'den 2.600'e çıktıysa enflasyon ((2.600 − 2.000) / 2.000) × 100 = %30'dur; dönem başındaki 100 ₺'nin alım gücü yaklaşık 76,92 ₺'ye inmiştir.
Dönemin enflasyon oranı: +%30,00 · Eski endeks: 2.000,00 · Yeni endeks: 2.600,00