Vadeli Mevduat Hesaplama
Vadeli mevduat, paranızı belirli bir süre (vade) boyunca bankada tutmanız karşılığında faiz kazandığınız üründür. Bankalar faizi gün üzerinden basit faizle hesaplar; yıllık brüt oranın vade gününe düşen payı anaparaya işler ve elde edilen faiz gelirinden stopaj (gelir vergisi kesintisi) düşülür.
Bu araçla anapara, yıllık brüt faiz oranı, vade günü ve stopaj oranını girerek brüt faizi, kesilecek vergiyi, net faizi ve vade sonunda hesabınıza geçecek toplam tutarı görebilirsiniz. Türkiye'de yaygın 32, 46, 92, 181 ve 366 günlük vadeler hazır seçenek olarak sunulur.
Mevduat Stopajında Güncel Çerçeve
Mevduat stopajının oranı kanunla sabitlenmemiştir; Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve son yıllarda birden çok kez değiştirilmiştir. Bu yüzden araçta oranı siz seçersiniz. Aşağıda oranın hangi kurallara göre değiştiği ve hesabın hangi parametrelere dayandığı özetlenmiştir.
- Stopaj matrahı
- Yalnızca faiz geliri
- Anapara vergilendirilmez. Kesintiyi banka kaynağında yapar; mevduat faizi için ayrıca beyanname verilmez
- TL mevduatta vade kademeleri
- 6 ay / 1 yıl / 1 yıl üstü
- Stopaj üç vade diliminde belirlenir ve vade uzadıkça düşer: 6 aya kadar en yüksek, 1 yıldan uzun vadede en düşük oran uygulanır
- Döviz mevduat
- TL'den yüksek
- Döviz tevdiat hesaplarında stopaj, aynı vadedeki TL mevduata göre belirgin biçimde yüksektir; kur korumalı hesaplar ve katılma hesapları için ayrı oranlar belirlenir
- Oranı belirleyen düzenleme
- Cumhurbaşkanı kararı
- Oranlar Resmî Gazete'de yayımlanan kararla değişir ve genellikle karar tarihinden sonra açılan/yenilenen hesaplara uygulanır; hesaplama öncesi bankanızın ilan ettiği güncel oranı doğrulayın
- Faiz hesabında yıl
- 365 gün
- Brüt faiz = Anapara × Yıllık Oran × Gün / 36500 formülüyle, vadenin gün sayısına orantılı olarak işler
Formül
Brüt Faiz = Anapara × Yıllık Oran × Gün / 36500 Stopaj = Brüt Faiz × Stopaj Oranı / 100 Net Faiz = Brüt Faiz − Stopaj Vade Sonu Toplam = Anapara + Net Faiz
Yaygın hata: yıllık oranı vade gününe bölmeden doğrudan uygulamaktır. Bankalar yılı 365 gün sayar; 32 günlük vadede yıllık oranın yalnızca 32/365'i işler. Ayrıca ilan edilen oran brüttür, stopaj kesintisi sonrası net getiri daha düşüktür.
Nasıl Hesaplanır?
- Vadeli hesaba yatıracağınız anaparayı girin.
- Bankanızın ilan ettiği yıllık brüt faiz oranını yazın.
- Vade gününü seçin (32, 46, 92, 181, 366) veya özel bir gün sayısı girin.
- Geçerli stopaj oranını seçin; emin değilseniz bankanıza veya güncel kararnameye bakın.
- Brüt faizi, vergi kesintisini, net faizi ve vade sonu toplamı inceleyin.
Örnek Hesaplamalar
32 günlük mevduat, %15 stopaj
100.000 ₺ anapara, yıllık brüt %45 faiz oranıyla 32 gün vadede 3.945,21 ₺ brüt faiz getirir. %15 stopajla 591,78 ₺ vergi kesilir; net faiz 3.353,42 ₺, vade sonu toplam 103.353,42 ₺ ve net yıllık getiri %38,25 olur.
Brüt faiz: 3.945,21 ₺ · Stopaj kesintisi (%15): 591,78 ₺ · Net faiz: 3.353,42 ₺
92 günlük mevduat, %10 stopaj
250.000 ₺, yıllık brüt %40 ile 92 günde 25.205,48 ₺ brüt faiz kazanır. %10 stopajla 2.520,55 ₺ kesilir; net faiz 22.684,93 ₺, vade sonunda toplam 272.684,93 ₺ olur.
Brüt faiz: 25.205,48 ₺ · Stopaj kesintisi (%10): 2.520,55 ₺ · Net faiz: 22.684,93 ₺
181 günlük mevduat, %15 stopaj
50.000 ₺, yıllık brüt %48 ile 181 günde 11.901,37 ₺ brüt faiz getirir. 1.785,21 ₺ stopaj sonrası net faiz 10.116,16 ₺; vade sonu toplam 60.116,16 ₺ olur.
Brüt faiz: 11.901,37 ₺ · Stopaj kesintisi (%15): 1.785,21 ₺ · Net faiz: 10.116,16 ₺