Konut Kredisi Hesaplama
Konut kredisi, bankaların eşit taksitli (annüite) yöntemle kullandırdığı uzun vadeli bir tüketici kredisidir: her ay aynı tutarı ödersiniz, ancak taksitin içindeki faiz payı ilk yıllarda çok yüksektir ve anapara ancak vade ilerledikçe erimeye başlar. On yıllık bir kredide ilk taksitin neredeyse tamamı faize gider; bu yüzden kredinin gerçek yükünü görmek için aylık taksite değil, toplam geri ödemeye ve toplam faize bakmak gerekir.
Konut kredisini ihtiyaç ve taşıt kredisinden ayıran nokta vergilerdir. İhtiyaç kredisinde faiz tutarı üzerinden %15 Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi yapılır; konut kredisinde bu kesinti hiç yapılmaz. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ise 28 Aralık 2023'ten bu yana koşulludur: istisna yalnızca kredinin kullanıldığı tarihte üzerine kayıtlı konutu olmayan tüketicilere tanınır, konut sahibi bir alıcının konut kredisinde faiz üzerinden BSMV doğar. Araç, istisnadan yararlanıyorsanız hesaba vergi eklemez; yararlanmıyorsanız bankanızın uyguladığı BSMV oranını sizden ister, çünkü bu durumda hangi oranın geçerli olduğu mevzuatta tek bir bende bağlanmamıştır. Ek masrafları (ekspertiz, ipotek, tahsis ücreti) toplam maliyete ekler ve BDDK'nın kredi/değer sınırına göre çekebileceğiniz azami tutarı gösterir.
Konut Kredisinde Vergi, Ücret ve Kredi Sınırları
Konut kredisinin maliyetini yalnızca faiz belirlemez. Aşağıdaki parametreler mevzuatla sabitlenmiştir ve bankadan bankaya değişmez; hesaplama bunlara dayanır.
- KKDF (konut kredisi)
- %0
- 88/12944 sayılı Kararnameye ilişkin KKDF Hakkında Tebliğ (Sıra No: 6) md. 3'te konut kredileri fon kesintisi yapılmayacak krediler arasında sayılır
- KKDF (ihtiyaç ve taşıt kredisi)
- %15
- 2010/974 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; faiz tutarı üzerinden alınır. Konut kredisiyle arasındaki fark budur
- BSMV (ihtiyaç ve taşıt kredisi)
- %15
- 98/11591 sayılı Karar'ın (ğ) bendi: tüketici kredilerinde lehe alınan paralar üzerinden %15 (7/7/2023 tarihli 7345 sayılı CBK ile %10'dan yükseltildi)
- BSMV — ilk konut
- %0
- Kredinin kullanıldığı tarihte üzerine kayıtlı konutu olmayan tüketiciye kullandırılan konut kredisi istisnadır (6802 s. Kanun md. 29/y)
- BSMV — üzerine kayıtlı konutu olan alıcı
- %5 veya %15
- İstisna 7491 sayılı Kanunla 28 Aralık 2023'ten itibaren daraltıldı. İstisna dışı kalan konut kredisine 98/11591 sayılı Karar'ın hangi bendinin uygulanacağı ayrıca belirlenmemiştir: (h) bendi genel oranı %5, (ğ) bendi tüketici kredilerini %15 gösterir. Araç oranı varsaymaz, sözleşmenizdeki oranı sorar
- Kredi tahsis ücreti üst sınırı
- Binde 5
- Kullandırılan anaparanın binde beşini geçemez; bunun dışında istihbarat, işlem fişi gibi adlarla ücret alınamaz
- İpotek ve ekspertiz
- Yalnızca üçüncü kişi ücreti
- Rehin, ipotek ve ekspertiz işlemlerinde banka yalnızca üçüncü kişilere ödenen tutarı yansıtabilir
- İpotek tesisi ve kredi kâğıtları
- Harç ve damga vergisinden istisna
- 492 s. Harçlar Kanunu md. 59/(o) ve 488 s. Damga Vergisi Kanunu (2) sayılı tablo IV/36
- Azami kredi / konut değeri (enerji sınıfı A-B)
- %90 → %40
- 5 milyon ₺'ye kadar %90; 5–7 milyon %80; 7–10 milyon %70; 10–20 milyon %50; 20 milyon üzeri %40
- Azami kredi / konut değeri (enerji sınıfı C)
- %80 → %30
- Aynı değer basamaklarında sırasıyla %80, %70, %60, %40 ve %30
- Azami kredi / konut değeri (D ve altı)
- %70 → %20
- Aynı değer basamaklarında sırasıyla %70, %60, %50, %30 ve %20
- Hanede konut varsa kredi sınırı
- %75 azaltılır
- Tüketicinin kendisi, eşi veya 18 yaş altı çocukları adına en az bir konut varsa yukarıdaki oranlar dörtte birine iner
- Erken ödeme tazminatı üst sınırı
- %1 – %2
- Sabit faizli konut finansmanında kalan vade 36 ayı aşmıyorsa erken ödenen tutarın %1'i, aşıyorsa %2'si; değişken faizde tazminat istenemez
Konut kredisi taksit formülü
r = Aylık Faiz Oranı / 100 Üzerine kayıtlı konutu olan alıcıda: r = (Aylık Oran × (1 + BSMV Oranı)) / 100 Aylık Taksit = K × r × (1 + r)^n / ((1 + r)^n − 1) Toplam Ödeme = Aylık Taksit × n Toplam Faiz = Toplam Ödeme − K Her ay: Faiz = Kalan Borç × r, Anapara = Taksit − Faiz Toplam Maliyet = Toplam Faiz + Ek Masraflar Azami Kredi = Konut Değeri × Kredi/Değer Oranı (hanede konut varsa oran × 0,25)
Formül ihtiyaç kredisiyle aynıdır; fark orana giren vergilerdedir. İhtiyaç kredisinde ilan edilen oran %15 KKDF ve %15 BSMV ile 1,30 katına çıkarken, ilk konutunu alanın konut kredisinde ilan edilen oran doğrudan hesaba girer. Yaygın hata, yıllık faiz oranını aylık oran sanmaktır; Türkiye'de bankalar konut kredisinde aylık oran ilan eder.
Nasıl Hesaplanır?
- Peşinatı düştükten sonra bankadan çekmeniz gereken kredi tutarını yazın.
- Bankanızın teklif ettiği aylık faiz oranını girin (örn. %2,49 için 2,49). Konut kredisinde ilan edilen oran genellikle nettir; KKDF eklemeniz gerekmez.
- Vadeyi ay olarak girin. 120 ay 10 yıl, 240 ay 20 yıl demektir.
- Konut sahipliği durumunuzu seçin: bu seçim hem BSMV istisnasını hem de BDDK'nın azami kredi sınırını değiştirir.
- Üzerinize kayıtlı konut varsa açılan BSMV oranı alanına, bankanızın sözleşmede veya ödeme planında bildirdiği oranı yazın. Bu oranı araç tahmin etmez; bilmiyorsanız 0 bırakıp bankanıza sorun.
- Konutun ekspertiz değerini ve Enerji Kimlik Belgesindeki enerji sınıfını girerek çekebileceğiniz azami tutarı görün.
- Bankanın bildirdiği tahsis ücreti, ekspertiz ücreti ve ipotek-sigorta masraflarını ekleyin; araç bunları toplam maliyete katar ve tahsis ücreti yasal sınırı aşıyorsa uyarır.
- Ödeme planı tablosunda her ayın anapara-faiz dökümünü inceleyin; erken kapatmayı düşünüyorsanız 'Kalan borç' sütununa bakın.
Örnek Hesaplamalar
İlk konut: 2.000.000 ₺, %2,5, 10 yıl
2.500.000 ₺ değerinde, enerji sınıfı A olan bir daire için 2.000.000 ₺ kredi, aylık %2,5 faizle 120 ay vadede: aylık taksit 52.723,59 ₺, toplam geri ödeme 6.326.830,32 ₺, toplam faiz 4.326.830,32 ₺. Alıcının adına kayıtlı konutu olmadığı için BSMV doğmaz. 23.000,00 ₺ ek masrafla kredinin toplam maliyeti 4.349.830,32 ₺ olur; enerji sınıfı A olduğundan azami kredi 2.250.000 ₺ ile sınırlıdır ve 2.000.000 ₺ bu sınırın altında kalır.
Aylık taksit: 52.723,59 ₺ · Toplam geri ödeme: 6.326.830,32 ₺ · Toplam faiz: 4.326.830,32 ₺
İkinci konut: BSMV'nin faturası
Üzerine kayıtlı konutu olan bir alıcı, 6.000.000 ₺ değerindeki ikinci konutu için 1.000.000 ₺ kredi çekiyor ve bankası sözleşmede BSMV oranını %15 olarak bildiriyor: aylık %2,79 oran vergiyle birlikte %3,2085'e çıkar, taksit 32.194,39 ₺ olur. 180 ay boyunca ödenen toplam faiz 4.794.991,05 ₺; bunun 625.433,62 ₺ kadarı BSMV, 4.169.557,43 ₺ kadarı faizin kendisidir. Ayrıca hanede konut bulunduğu için azami kredi, konut değerinin %80'i yerine dörtte biri olan %20'si, yani 1.200.000 ₺ ile sınırlanır.
Aylık taksit: 32.194,39 ₺ · Toplam geri ödeme: 5.794.991,05 ₺ · Toplam faiz (BSMV dahil): 4.794.991,05 ₺
Kısa vade: 1.500.000 ₺, %2,29, 5 yıl
3.000.000 ₺ değerinde, enerji sınıfı D olan bir konut için 1.500.000 ₺ kredi, aylık %2,29 faizle 60 ay vadede: aylık taksit 46.234,30 ₺, toplam geri ödeme 2.774.057,92 ₺, toplam faiz 1.274.057,92 ₺. Vade kısa olduğu için toplam faiz anaparanın altında kalır; on yıllık örnekte faiz anaparanın iki katını aşmıştı. Enerji sınıfı düşük olduğundan azami kredi, konut değerinin %70'i olan 2.100.000 ₺'dir.
Aylık taksit: 46.234,30 ₺ · Toplam geri ödeme: 2.774.057,92 ₺ · Toplam faiz: 1.274.057,92 ₺